ကရင္လူမ်ိဳး၏ မူလဇာစ္ျမစ္

ကမၻာေပၚတြင္ လူမ်ိဳးတိုင္း၏ မူလဇာစ္ျမစ္တိုင္းသည္ ၀တၳဳဆန္ဆန္၊ စိတ္ကူးယဥ္ ဆန္ဆန္သာ ျဖစ္ၾကၿပီး မည္သူမွ် အတိအက် ေဖာ္ျပျခင္း မျပဳႏုိင္ၾကေပ။

ဥပမာအားျဖင့္ ဂ်ပန္လူမ်ိဳးတို႔သည္ မိမိတို႔ ဘုရင္ကို “ေနနတ္” မွ ဆင္းသက္လာသည္ဟု ယံုၾကည္ၾကၿပီး မိမိတို႔ လူမ်ိဳးကိုလည္း “ေနနတ္အႏြယ္” မ်ားဟု ယူဆ ၾကသည္။

ထိုနည္းတူ ကရင္လူမ်ိဳးမ်ား၏ မူလဇာစ္ျမစ္ႏွင့္ ပတ္သက္ ၍ အမ်ိဳးမ်ိဳး ယူဆ ေျပာဆိုၾကေပသည္။ အခ်ိဳ႕က ကရင္လူမ်ိဳးမ်ားသည္ တိဘက္ လူမ်ိဳး ျဖစ္သည္ဟု ဆိုၾကသည္။ အခ်ိဳ႕က ကရင္လူမ်ိဳးမ်ားသည္ တ႐ုတ္ျပည္ အေနာက္ေျမာက္ပိုင္းမွ ဆင္းသက္လာၾက ေသာ လူမ်ိဳးတမ်ိဳး ျဖစ္သည္ဟု ဆို၏။ အခ်ိဳ႕ကလည္း ကရင္လူမ်ိဳးသည္ ယေန႔ ျမန္မာႏိုင္ငံဟု ေခၚေသာ ဤႏိုင္ငံ၏ မူလ တိုင္းရင္းသား (aborgine) ဟု ဆိုၾက၏။ (Judson of Burma, by professor B.R. Pearn, page 79)။ တဖန္ အခ်ိဳ႕ကလည္း ကရင္လူမ်ိဳးမ်ားသည္ ဆီးမိုက္ မ်ိဳးႏြယ္ႀကီးမွ ဟီဘ႐ူးေခၚ ေဟၿဗဲ အႏြယ္၀င္ ၁၂ မ်ိဳးထဲမွ ေပ်ာက္ဆံုးသြားေသာ ေလ၀ိ အႏြယ္ျဖစ္သည္ဟု အေထာက္အထားႏွင့္ အခိုင္အမာ ဆိုၾကသည္။ မည္သို႔ပင္ျဖစ္ေစ ကရင္လူမ်ိဳးမ်ား၏ မူလဗီဇႏွင့္ မူလဇာစ္ျမစ္ကို အရွိကို အရွိအတိုင္း ေဖာ္ထုတ္ရမည္မွာ သမိုင္းေပး တာ၀န္ တရပ္သာ ျဖစ္ေပသည္။

ကရင္ဟူေသာ အမည္
ကရင္ဟူေသာ အမည္ကို အမ်ိဳးမ်ိဳး ယူဆ ေျပာဆိုၾကသည္။ အမ်ားအားျဖင့္ သိရသည္မွာ အမည္တခုကို ေခၚတြင္ရာ၌ အေၾကာင္းတခုခုကို အစြဲျပဳ၍ ေခၚေလ့ရွိၾကသည္ကို ေတြ႕ရွိရသည္။

ဥပမာအားျဖင့္ ဆူးမား (Sumer) လြင္ျပင္တြင္ အေျခခ် ေနထိုင္သည့္ လူမ်ိဳးမ်ားကို ဆူမားရီးယန္း ဟု ေခၚၾကသည္။ အကၠၿမိဳ႕ကို ထူေထာင္ၾကေသာ လူမ်ိဳးကို အကားဒီးယန္း ဟု ေခၚၾကသည္။ အေမရိကတိုက္တြင္ ေနထိုင္ၾကေသာ လူမ်ိဳးကို အေမရိကန္ ဟု ေခၚၾကသည္။

ထုိနည္းတူစြာ ကရင္လူမ်ိဳးမ်ားသည္လည္း မိမိတို႔ႏွင့္ သက္ဆိုင္သည့္ ထူးျခားေသာ အေၾကာင္းအရာ တခုခုအေပၚ မူတည္၍ ေခၚတြင္သည္လားဟု ယူဆစရာ ရွိပါသည္။ ယခင္က ေရးသားခဲ့ေသာ ကရင္၏ မူလဇာစ္ျမစ္ ပထမပိုင္းတြင္ မြန္ဂိုလူမ်ိဳးမ်ား အေစာဆံုး အေျခခ် ေနထိုင္သည္ဟူ၍ သမိုင္းသုေတသီမ်ား သိရွိလာသည့္ မက္ဆိုပိုေတးမီးယား ေဒသမွ ပါရွန္ ပင္လယ္ေကြ႕ထဲသို႔ စီး၀င္ေသာ “ကရန္ျမစ္”ကို အစြဲျပဳေခၚျခင္း ျဖစ္ႏိုင္စရာ အေၾကာင္းရွိေၾကာင္း ထင္ျမင္ယူဆခ်က္ကို တင္ျပခဲ့ပါသည္။

ကမၻာ့သမိုင္းတြင္ ဟစ္ေဆာ့ ေခၚ လူမ်ိဳးတမ်ိဳးသည္ ၎တို႔ကိုယ္ကို ဟစ္ေဆာ့ဟု ေခၚၾကျခင္း မဟုတ္ဘဲ အီဂ်စ္လူမ်ိဳးမ်ားက ၎တို႔အား ေခၚေသာ အမည္ျဖစ္သည္။ အီဂ်စ္ဘာသာစကားျဖင့္ ဟစ္ေဆာ့၏ အဓိပၸါယ္မွာ ႏိုင္ငံျခားသား အုပ္ခ်ဳပ္သူမ်ား ဟု အဓိပၸါယ္ ရသည္။ အီဂ်စ္လူမ်ိဳးမ်ားက ထိုသို႔ ေခၚရျခင္းမွာ ဟစ္ေဆာ့တို႔သည္ ၎တို႔ အီဂ်စ္ျပည္ကို ႏွစ္အတန္ၾကာ လာေရာက္ အုပ္ခ်ဳပ္ေသာ ႏိုင္ငံျခားသားမ်ား ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ပင္တည္း။

ကာလကတၱား တကၠသိုလ္တြင္ ပညာသင္ၾကားခဲ့ေသာ သိကၡာေတာ္ရ ဆရာႀကီး မန္းဘရင္က ၎၏ ေလ့လာသိရွိမႈကို က်ေနာ့္အား ေျပာျပရာတြင္ ေရွးတ႐ုတ္မ်ားသည္ ကရင္လူမ်ိဳးကို “ခဲ့ရင္” ဟု ေခၚၾကသည္။ “ဧည့္သည္” မ်ားဟူ၍ အဓိပၸါယ္ ရသည္ဟု ဆိုသည္။ ထိုအဆိုသည္လည္း ျဖစ္ႏိုင္ေပသည္။ အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ ကရင္လူမ်ိဳးမ်ားသည္ အျခားေသာ အရပ္ေဒသ တခုခုမွ တ႐ုတ္ျပည္ အေနာက္ဘက္ နယ္စပ္သို႔ ေရာက္ရွိလာသျဖင့္ ဧည့္သည္မ်ား ျဖစ္ေနျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။ ဟစ္ေဆာ့ အမည္ ေပၚလာပံုႏွင့္လည္း ဆင္တူေနပါသည္။ မာကိုပိုလို၏ မွတ္တမ္းတြင္ ကရင္လူမ်ိဳးကို “ကရယင္” “ကရယင္နယ္” ဟု ေဖာ္ျပထားပါသည္။

မည္သို႔ပင္ျဖစ္ေစ ကရင္၏ အမည္ စတင္၍ ေခၚတြင္လာပံုကို ခေရေစ့တြင္းက် တိတိက်က် မေဖာ္ထုတ္ႏိုင္ေသာ္လည္း ကရင္ ဟူေသာ အမည္ကိုကား ကမၻာ့သမိုင္းတြင္ မွတ္တမ္းတင္ထားသည္ကို ေလ့လာ ေတြ႕ရွိရေပသည္။

တဖန္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၌ ကရင္ကို စေကာကရင္၊ ပိုးကရင္၊ ျမန္မာကရင္၊ တလိုင္းကရင္၊ ေကာ္သူးေလ ဟူ၍ ေခၚေနပါသျဖင့္ အခ်ိဳ႕ မသိေသာသူမ်ား အေနျဖင့္ နားလည္ရန္ ခက္ခဲရေတာ့သည္။ ကရင္လူမ်ိဳးတြင္ ဖခင္အႏြယ္၊ မိခင္အႏြယ္ ဟူ၍ ႏွစ္ႏြယ္ရွိသည္။ ယင္းကဲ့သို႔ အႏြယ္မ်ား ကြဲရသည္ကိုမူ ေျပာရန္ ခက္ခဲပါသည္။ ဒ႑ာရီ အဆိုအရ ေရွးယခင္က ဖခင္ႏွင့္ မိခင္ ႏွစ္ဦး ရွိခဲ့ရာ အေၾကာင္း တစံုတရာေၾကာင့္ မသင့္ျမတ္ၾကရာမွ ဖခင္ႏွင့္ မိခင္ ကြဲသြားရာ ဖခင္ေနာက္ လိုက္သြားေသာ သားသမီးမ်ားသည္ ဖခင္အႏြယ္ ျဖစ္သြားၿပီး မိခင္ေနာက္ လိုက္သြားေသာ သားသမီးမ်ားသည္ မိခင္အႏြယ္ ျဖစ္သြားၾကသည္ဟု ေျပာဆိုေလ့ ရွိၾကပါသည္။ ယေန႔ ကရင္မ်ားသည္ ဖခင္အႏြယ္၀င္ ကရင္ျဖစ္ေစ၊ မိခင္အႏြယ္၀င္ ကရင္ျဖစ္ေစ ကရင္လူမ်ိဳး အခ်င္းခ်င္း ခ်စ္ခ်စ္ခင္ခင္ ရွိၾကပါသည္။ ပို၍ သိလာေလ ပို၍ပင္ ခ်စ္လာၾကသည္ဟု ယူဆရပါသည္။

ဖခင္အႏြယ္၀င္ ကရင္ကို စေ၀ွာ္ ဟု ေခၚသည္။ စာလံုး ၂ လံုးကို တလံုးတည္း အသံထြက္ ပံုစံျဖင့္ ပူး၍ ထြက္သည္။ မပီသူမ်ား၊ မေခၚတတ္သူမ်ားက စေကာ ဟု ေခၚၾကသည္။ ဒါကိုပင္ ပ်ဴႏုိင္ငံ သေရေခတၱရာ ပ်က္စဥ္က စေကာ တခ်ပ္ ေလတုိက္၍ လြင့္လာသည္ကို စေကာတပ္ႀကီး ခ်ီတက္လာၿပီဟု ယူဆကာ တိုင္းသူျပည္သားမ်ား လန္႔ေျပးရာမွ သေရေခတၱရာ ပ်က္စီးရသည္ဟု မွတ္သားရဘူးပါသည္။ ဤ စေကာတပ္ႀကီး ဟု သမိုင္းတြင္ ေဖာ္ျပမႈသည္ပင္ သေရေခတၱရာ ေခတ္ကတည္းက ဤေဒသမ်ားတြင္ စေကာကရင္ ရွိေနၿပီဟု သြယ္၀ိုက္၍ ေထာက္ခံၿပီးသား ျဖစ္ေနေပသည္။

မိခင္အႏြယ္၀င္ ကရင္မ်ားကို ပ၀ိုး ဟု ေခၚသည္။ စေ၀ၚ ကဲ့သို႔ပင္ စာလံုး ၂ လံုးကို တလံုးတည္း တြဲေခၚပါသည္။ မေခၚတတ္သူမ်ားက ပိုး ဟု ေခၚၾကသည္။ ျမန္မာကရင္ဟူေသာ အေခၚမွာ ျမန္မာမ်ားႏွင့္ ပိုမိုနီးကပ္စြာ ေနထိုင္ခဲ့သည့္ ကရင္မ်ားကို ေခၚျခင္းျဖစ္ၿပီး တလိုင္းကရင္ဆိုသည္မွာ တလိုင္းလူမ်ိဳးမ်ားႏွင့္ ပိုမိုနီးကပ္စြာ ေနထိုင္ေသာ ကရင္လူမ်ိဳးမ်ားကို ေခၚျခင္းျဖစ္သည္။

ေကာ္သူးေလ ဟူေသာ အေခၚမွာ ကရင္လူမ်ိဳးမ်ားက မိမိတို႔ ေနထိုင္ရာ ႏိုင္ငံကို အလြန္ခ်စ္ျမတ္ႏိုးစြာျဖင့္ ေခၚေသာ အမည္ျဖစ္သည္။ ေကာ္ ၏ အဓိပၸါယ္မွာ ႏိုင္ငံ၊ ေဒသ၊ အရပ္ ျဖစ္ၿပီး သူး မွာ အမဲ (မျဖဴစင္ျခင္း) ျဖစ္သည္။ ေလး မွာ မရွိ (ကင္းစင္ျခင္း) ဟု အဓိပၸါယ္ ရသည္။ သို႔ျဖစ္၍ ေကာ္သူးေလ ဆိုလိုရင္း အဓိပၸါယ္မွာ ျဖဴစင္သန္႔ရွင္းၿပီး အျပစ္ဆိုစရာ မရွိေသာ ကရင္အမ်ိဳးသား ႏိုင္ငံ ဟူ၍ ျဖစ္ပါသည္။ အခ်ိဳ႕ကလည္း ပန္းမ်ား ေ၀ဆာ ပြင့္ဖူးေသာ ႏိုင္ငံ (Flowering country) ဟု ေခၚၾကသည္။

အဓိကအားျဖင့္ ကရင္တြင္ မိခင္အႏြယ္ ပ၀ိုးကရင္ႏွင့္ ဖခင္အႏြယ္ စေ၀ွာ္ကရင္ ဟူ၍ရွိရာ အျခားေသာ ကရင္မ်ိဳးႏြယ္မ်ားသည္ မိခင္ ဖခင္ အႏြယ္ ႏွစ္ခုမွ ဆင္းသက္လာၾကျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း ေလ့လာ မွတ္သားရေပသည္။ ဥပမာ ပအို၀့္ သည္ ပ၀ိုးကရင္ မိခင္ႏြယ္၀င္ ျဖစ္ၿပီး ကယား၊ ကယ္ခို၊ ကယ္ဘား၊ ယင္းျဖဴ၊ ယင္းနက္၊ ယင္းၾကား၊ ကရင္ျဖဴ၊ ကရင္နီ တို႔သည္ ဖခင္ႏြယ္၀င္ စေကာကရင္မ်ား ျဖစ္ၾကသည္။

(Grandfather Longlegs by Ian Morrison, page 16, the Red Karen (So called from their red tunis) the Korenbyus or striped Karens, and the Taungthus of the southern Shan States, The Padaung, … are a small Karen Tribe.)

တဖန္ အျခားေသာ ကရင္အမည္မ်ားလည္း ရွိပါေသးသည္။ ေျမာင္ (မ်ိဳ)၊ ေယာင္၊ လားဟူ (မူဆိုး)၊ အခါ (ေကာ္)၊ ႏွင့္ လီစူး (လီေရွာ) ဟူ၍လည္း ေခၚၾကေပေသးသည္။

(People of the Golden Triangle by Paul and Elaine Lewis, published in Great Britain by Thames and Hudson Ltd. 1984, page 7, column 1, Karen, Hmong, Mien (Yao)

Lahu, Akha, and Lisu (page 7, line 13, column 1)

Even so, the members of each tribe have an ethnic – consciosness which leads them to recognize one another as belonging to the same ethnic group.)

တဖန္ မြန္လူမ်ိဳးသည္လည္း မိခင္အႏြယ္၀င္ဟု နာမည္ေက်ာ္ သမိုင္းသုေတသီ သီအိုဒိုစတင္း က ေရးသား ေဖာ္ျပထားသည္ကို ေတြ႕ရသည္။

(Pwo Karen by James W. Hamilton, published in 1976, by West Publishing Co. “Foreward” page VII, 34th line. The other major branch, the Pwo – Baker’s Peguan (i.e., Mon) Karen many of whom, as Buddhists, … )

ဤ ေဖာ္ျပမႈသည္ ကြၽႏု္ပ္အေနျဖင့္ မျငင္းလိုေပ။ အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ မြန္သည္ မိုဟူေသာ စေကာကရင္အေခၚ မိုးဟူေသာ ပိုးကရင္အေခၚႏွင့္ အလြန္တူၿပီး အဓိပၸါယ္မွာ အေမ မိခင္ ျဖစ္ပါသည္။ ၎ျပင္ မြန္လူမ်ိဳးသည္ စေကာကရင္၊ ပိုးကရင္တို႔ႏွင့္ အတူေနထိုင္ၾကသည္ကို သမိုင္းတေလွ်ာက္ ေတြ႕ရသည္။ တလိုင္း (Talaing) ဟူေသာ အမည္မွာ အိႏိၵယ ေတာင္ပိုင္း၊ ယခု မဒရပ္စ္နယ္ အေနာက္ရွိ ေရွးအေခၚ တလဂၤန နယ္မွ လာေသာ အိႏၵိယ ေတာင္ပိုင္းသားမ်ားကို ေခၚေသာ အမည္ ျဖစ္သည္။ မြန္လူမ်ိဳး အမည္ မဟုတ္ပါ။

ထို႔ျပင္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွ ရွမ္းလူမ်ိဳးမ်ားႏွင့္ ထိုင္းႏိုင္ငံမွ ထိုင္းလူမ်ိဳးမ်ားက ကရင္လူမ်ိဳးမ်ားကို ယန္း (Yang) ဟု ေခၚၾကသည္။ ယန္းလွ်ံ (ကရင္နီ)၊ ယန္းဖုတ္ (ကရင္ျဖဴ)၊ ယန္းလိုင္း (ကရင္ၾကား) စသျဖင့္ ၀တ္စားဆင္ယင္ေသာ အ၀တ္အစားမ်ားအေပၚ မူတည္ၿပီး အမည္အမ်ိဳးမ်ိဳး ေခၚတြင္ၾကပါသည္။ အမွန္အားျဖင့္ လူမ်ိဳးတမ်ိဳးကုိ ေလ့လာပါက ၎မ်ိဳးႏြယ္ႀကီး (Race) ႏွင့္ ၎မ်ိဳးႏြယ္ႀကီးမွ ေရေျမ ေတာေတာင္ လွ်ိဳေျမာင္မ်ား ခြဲျခားထားမႈေၾကာင့္ ေပၚေပါက္လာေသာ မ်ိဳးႏြယ္ခြဲ (Clans) မ်ားကို ခြဲျခား ေလ့လာပါက ပို၍ ေပၚလြင္မည္ ျဖစ္ပါသည္။

ကရင္မ်ိဳးႏြယ္ အေၾကာင္းကို အသား၀ါအႏြယ္ မြန္ဂိုလြိဳက္ (Mongoloid) အေၾကာင္းႏွင့္ ဆက္စပ္၍ ေအာက္ပါအတိုင္း ေလ့လာႏိုင္ေပသည္။

karen-manကမၻာ့လူမ်ိဳးႏြယ္မ်ား

ကမၻာ့သမိုင္း စတင္ျဖစ္ေပၚမႈ The Beginning of History ကို ျပန္၍ ေလ့လာမည္ ဆိုပါက လူမ်ိဳးႀကီး ၃ မ်ိဳးကို ေတြ႕ရေပမည္။ ၎တို႔မွာ
၁။ အသားမည္း အႏြယ္ Negaroid နီဂရြိဳက္
၂။ အသားျဖဴ အႏြယ္ Europoid ယူ႐ိုပြိဳက္
၃။ အသား၀ါ အႏြယ္ Mongoloid မြန္ဂိုလြိဳက္ တို႔ ျဖစ္ပါသည္။

နီဂရြိဳက္ အႏြယ္၀င္မ်ားမွာ အာဖရိကတိုက္ဖက္သို႔ ပ်ံ႔ႏွံ႔ၿပီး ကင္းယန္း၊ ႏိုင္ဂ်ီးရီးယန္း၊ ဇင္ဘာေဘြးယန္း စသျဖင့္ အာဖရိက လူမ်ိဳး၊ ႏိုင္ငံမ်ား ျဖစ္ေပၚလာသည္။ အခ်ိဳ႕မွာ ပင္လယ္ သမုဒၵရာကို ျဖတ္၍ အေရွ႕အိႏိၵယ ကြၽန္းစုဘက္ ေတာင္ကြၽန္းမ်ား အထိပင္ ပ်ံ႔လြင့္ ေရာက္ရွိၾကေပသည္။

ယူ႐ိုပြိဳက္ အႏြယ္၀င္မ်ားမွာ အာဖရိကတိုက္ ေျမာက္ပိုင္းႏွင့္ ဥေရာပတိုက္သို႔ ေရာက္ရွိသြားၾကသည္။ ထင္ရွားသည့္ ေရွးဦးမ်ိဳးႏြယ္မ်ားမွာ ဆီးမိုက္၊ ဟန္းမိုက္၊ အာရိယန္ စသည္တို႔ ျဖစ္ၾကသည္။ အာရိယန္မ်ားသည္ အိႏၵိယျပည္သို႔ပင္ ေရာက္ရွိၾကသည္။ ၎ယူ႐ိုပြိဳက္မ်ားကို Compton’s Encyclopedia စြယ္စံုက်မ္း အတြဲ S.(K.L) စာမ်က္ႏွာ 98-A တြင္ ပါရွိေသာ Language Family Tree ေခၚ ဘာသာစကား မိသားစုတြင္ ထင္ရွားစြာ ေတြ႕ျမင္ႏိုင္ပါသည္။

မြန္ဂိုလြိဳက္ ေခၚ အသား၀ါ အႏြယ္မ်ားသည္ ႀကီးမားက်ယ္ျပန္႔ေသာ အာရွတိုက္ဘက္သို႔ ပ်ံ႕ႏွံ႕လာၾကသည္။ ကရင္လူမ်ိဳးမ်ားသည္ အသား၀ါ အႏြယ္၀င္ျဖစ္ေၾကာင္း သမိုင္းသုေတသီမ်ားႏွင့္ ပညာရွင္မ်ားက လက္ခံထားၾကသည္။

ထို႔ေၾကာင့္ အသား၀ါ အႏြယ္ မြန္ဂိုလြိဳက္ကို သီးျခား ေလ့လာရန္ လိုပါသည္။

မြန္ဂိုလြိဳက္ ေခၚ အသား၀ါ အႏြယ္

အသား၀ါ အႏြယ္၀င္ မြန္ဂိုလူမ်ိဳးမ်ားကို ေလ့လာရာတြင္ ရႏိုင္ေသာ အေျခအေနအရ လုိရင္းအခ်က္ကိုသာ တင္ျပပါမည္။ ကမၻာႀကီးကို ဘူမိေဗဒ ပညာရွင္မ်ားက သက္ဦးကပ္ (Palaeozoic or Primary Era)၊ သက္လယ္ကပ္ (Mesozoic)၊ သက္ေႏွာင္းကပ္ (Cenozoic Era)၊ စတုတၳကပ္ (သို႔) ႏွင္းခဲေခတ္ (Quarternary Era or Glacial Age) ဟူ၍ ေခတ္ ၄ ေခတ္ ခြဲ၍ ေလ့လာၾကပါသည္ (အေျချပဳ ျမန္မာႏိုင္ငံေရးသမိုင္း ပ-တြဲ၊ စာ ၃၇-၅၅)။

သက္ဦးကပ္ကို လြန္ခဲ့ေသာ ႏွစ္ေပါင္း သန္းေျခာက္ရာ (၆၀၀ သန္း) ခန္႔က စတင္ခဲ့ၿပီး စတုတၳကပ္ ေခၚ ႏွင္းခဲေခတ္သည္ လြန္ခဲ့ေသာ ႏွစ္တသန္း (၁ သန္း) က စတင္ခဲ့သည္ဟု ယူဆၾကသည္။ (ဤေခတ္မ်ား အေၾကာင္းကို အၾကမ္းဖ်င္း ေလ့လာလိုပါက ရန္ကုန္တိရိစၧာန္ ဥယ်ာဥ္ သဘာ၀ သမိုင္း ျပတိုက္တြင္ ေလ့လာ ႏိုင္ပါသည္။)

လြန္ခဲ့ေသာ ႏွစ္တသန္း (၁ သန္း) က စၿပီး လူသားမ်ား စတင္ေပၚထြန္းခဲ့သည္ဟု သမိုင္း သုေတသီမ်ားက ယူဆၾကသည္။ ဤ ႏွင္းခဲေခတ္တြင္ မြန္ဂိုလြိဳက္ အသား၀ါ အႏြယ္၀င္မ်ားသည္ အာရွတိုက္ အလယ္ပိုင္း၌ သြားလာ က်က္စား ေနထိုင္ခဲ့ၾကသည္။ သတိျပဳရမည္မွာ ထိုအခ်ိန္၌ မည္သည့္လူမ်ိဳးမွ မယဥ္ေက်းၾကေသးေသာ အခ်က္ပင္ ျဖစ္သည္။

ဤေခတ္အတြင္းမွာပင္ မြန္ဂိုလြိဳက္ အသား၀ါ အႏြယ္၀င္မ်ားသည္ ႏွင္းခဲမ်ား၊ ေရခဲမ်ား ဖံုးလႊမ္းမႈေၾကာင့္ ဥေရာပတိုက္ႏွင့္ လည္းေကာင္း၊ အာရွတိုက္ ေတာင္ပိုင္းႏွင့္ လည္းေကာင္း အဆက္ျပတ္သြား ခဲ့ရသည္ (History of the world by Weech, page 24, 25)။

ထို မြန္ဂိုလူမ်ိဳး အခ်ိဳ႕တို႔သည္ အာရွတိုက္ အလယ္ပိုင္း မွတဆင့္ အာရွတိုက္ အေရွ႕ေျမာက္ဘက္ အစြန္းရွိ ခ်ဴေကာ့စကီး ကြၽန္းဆြယ္ Chucotsky pennisula ႏွင့္ အေမရိကတိုက္ အေနာက္ေျမာက္ အစြန္ရွိ အလာစကား ကို ခြဲျခားထားသည့္ မိုင္ ၆၀ သာက်ယ္ေသာ ဘယ္ရင္ ေရလက္ၾကားကို ျဖတ္ၿပီး အေမရိကတိုက္ တခြင္တျပင္တြင္ သြားေရာက္ အေျခခ် ေနထိုင္ခဲ့ၾကသည္။ အခ်ိဳ႕မွာ ဂရင္းလန္ကြၽန္း တိုင္ေအာင္ ပ်ံ႕ႏွံ႔သြားၾကသည္။

အေမရိကတိုက္သို႔ ေရာက္သြားၾကေသာ အသား၀ါ မြန္ဂိုမ်ားသည္ ရာသီဥတုႏွင့္ သဘာ၀ ေရေျမ အေျခအေနအရ အသားေရာင္ နီက်င့္က်င့္ ျဖစ္လာၾကသည္ (Their yellow skin depened till it become copper-red)။ ထို႔ေၾကာင့္ ၎တို႔ကို လူနီ အင္ဒီးယန္းမ်ား Red Indian ဟု အမည္တမ်ိဳးႏွင့္ ေခၚတြင္လာၾကသည္။ အေမရိက အလယ္ပိုင္း (ယခု မကၠစီကို၊ ဟြန္ဒူးရပ္စ္၊ နီကာရာဂြာ စေသာ ေဒသမ်ား) သို႔ ေရာက္ေသာအခါ အဆင့္ျမင့္မားေသာ အက္စတက္ Aztecs၊ အင္းကားစ္ Incas ကဲ့သို႔ေသာ ယဥ္ေက်းမႈမ်ားကို ေပၚထြန္းေစခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ ၎ယဥ္ေက်းမႈမ်ားသည္ အလြန္ေနာက္က်ၿပီးမွသာ ေပၚထြန္းျခင္း ျဖစ္ပါသည္။

ဤမွ် ရွင္းျပျခင္းျဖင့္ အေစာဆံုးေသာ ႏွင္းခဲေခတ္ (ေရခဲေခတ္) မွ မြန္ဂိုမ်ားကို အၾကမ္းဖ်င္း သိေလာက္ၿပီဟု ယူဆပါသည္။ အေစာပိုင္း မြန္ဂိုမ်ားသည္ မယဥ္ေက်းၾကေသးေသာ မြန္ဂိုမ်ား ျဖစ္ၾကပါသည္။ ေက်ာက္ေခတ္ဦး Paleolithic ထက္ပင္ ေစာသျဖင့္ လူ႐ိုင္း အဆင့္မွာသာ ရွိၾကေပေသးသည္။

ယခု ကြၽႏု္ပ္တို႔ ေလ့လာေသာ မြန္ဂိုအႏြယ္၀င္မ်ားမွာ ေရခဲေခတ္ ၿပီးဆံုးၿပီး လူယဥ္ေက်းမႈ (ယဥ္ေက်းေသာလူမ်ား) စတင္ေသာ အခ်ိန္မွစ၍ ေလ့လာမည္ ျဖစ္ပါသည္။

ဤအခ်က္သည္ပင္ ကြၽႏု္ပ္၏ ယူဆခ်က္ႏွင့္ အခ်ိဳ႕ေသာ ကရင္အမ်ိဳးသား ပညာရွင္မ်ား၏ ယူဆခ်က္မွာ ကြဲလြဲမည္ ျဖစ္ပါသည္။

ယဥ္ေက်းေသာ သူမ်ားဟု ဆိုရာ၌ အတည္တက် ေနထိုင္ၿပီး စိုက္ပ်ိဳးေရး၊ ေမြးျမဴေရးကို စတင္လုပ္ကိုင္ေသာ အခ်ိန္ကာလကို ဆိုလိုပါသည္။

အေစာပိုင္း လူသားမ်ိဳးႏြယ္မ်ားသည္ လူ႐ိုင္းဘ၀ျဖင့္ အသားငါး အစိမ္း၊ သစ္သီး သစ္ဖု သစ္ဥမ်ားကိုသာ ရွာေဖြစားေသာက္၍ တေနရာမွ တေနရာသို႔ လွည့္လည္သြားလာ ေနထိုင္ၾကသူမ်ား (Nomads) သာ ျဖစ္ပါသည္။ ေရခဲေခတ္ကို ေက်ာ္လြန္ၿပီး တဖန္ ေက်ာက္ေခတ္ဦး (ေက်ာက္ၾကမ္းေခတ္) Paleolithic age, ေက်ာက္ေခတ္လယ္ Mesclithic age, ေက်ာက္ေခ်ာေခတ္ (ေက်ာက္ေခတ္သစ္ / ေက်ာက္ေခတ္ေႏွာင္း) Meolthic age ဟူ၍ ေက်ာက္ေခတ္မ်ားကို ေက်ာ္လြန္ခဲ့ၿပီးေနာက္ စိုက္ပ်ိဳးေမြးျမဴေရး လုပ္ကိုင္ကာ အတည္တက် ေနထိုင္ေသာ ယဥ္ေက်းသည့္ ေခတ္သို႔ ေရာက္ရွိလာခဲ့ေပသည္။

စိုက္ပ်ိဳးေမြးျမဴေရး လုပ္ကိုင္ၿပီး အတည္တက် ေနထိုင္ျခင္းျဖင့္ လူသားတို႔ ယဥ္ေက်းမႈ ျမင့္မားလာခဲ့သည္ကို သမိုင္းျဖစ္ေပၚ တိုးတက္မႈအစဥ္တြင္ ေတြ႕ရပါသည္။ သို႔ျဖစ္၍ အျခားလူမ်ိဳးမ်ားနည္းတူ ယဥ္ေက်း၍ လာၿပီဟု ယူဆရေသာ ကရင္လူမ်ိဳးမ်ားသည္ ကမၻာေပၚရွိ မည္သည့္ေနရာတြင္ ေရာက္ရွိေနသည္ကို ရွာေဖြရေပမည္။

ကမၻာ့သမိုင္းတြင္ လူ႕ယဥ္ေက်းမႈ တိုးတက္ထြန္းကာရာ အရပ္ေဒသမ်ားကို စိုက္ပ်ိဳးေမြးျမဴေရး လုပ္ကိုင္ႏိုင္သည့္ ေရရရွိေသာ ျမစ္၀ွမ္းအရပ္မ်ားတြင္ ေတြ႕ရွိရသည္။

လူ႕ယဥ္ေက်းမႈ ထြန္းကားရာ ျမစ္၀ွမ္းအရပ္မ်ားမွာ …
၁။ ႏိုင္းလ္ ျမစ္၀ွမ္းေဒသ (အီဂ်စ္ျပည္)
၂။ ျမစ္ႏွစ္မႊာ ျမစ္၀ွမ္းေဒသ (မက္ဆိုပိုေတးမီးယား Mesopotamia (သို႔) ရွိနားလြင္ျပင္ Shinar plain)
၃။ အိႏၵဳ - ဂဂၤါ ျမစ္၀ွမ္းေဒသ (အိႏိၵယျပည္) (Indus, Ganges)
၄။ ျမစ္၀ါ (သို႔) ဟြမ္ဟို ျမစ္၀ွမ္းေဒသ (တ႐ုတ္ျပည္) (Yellow river or Hwang-Ho)

အထက္ပါ လူယဥ္ေက်းမႈ ထြန္းကားရာ ေဒသႀကီးမ်ားအနက္ ေအဂ်င္ ပင္လယ္ေဒသႏွင့္ ႏိုင္းလ္ ျမစ္၀ွမ္း အထက္ပိုင္း ေဒသမ်ားတြင္ ဆီးမိုက္၊ ဟန္းမိုက္ အႏြယ္၀င္မ်ား ေနထိုင္ၾကၿပီး မြန္ဂို အႏြယ္၀င္မ်ား ေနထိုင္ေၾကာင္း မသိရွိရေပ။ သို႔ျဖစ္၍ မြန္ဂို အႏြယ္၀င္ ကရင္လူမ်ိဳးမ်ား စတင္ေပၚေပါက္လာမႈတြင္ ထည့္သြင္း စဥ္းစားရန္ လိုမည္ မဟုတ္ေပ။ ေျမထဲ ပင္လယ္ ေျမာက္ဘက္ႏွင့္ ေအဂ်င္ ပင္လယ္ ေျမာက္ဘက္ ဥေရာပတိုက္ဘက္တြင္ အာရိယန္အႏြယ္၀င္မ်ား ပ်ံ႔ႏွံ႔ေနထိုင္ၾကသည္ကို ေတြ႕ရသည္။

ထို႔ေၾကာင့္ က်န္ရွိေသာ လူ႕ယဥ္ေက်းမႈ စတင္ထြန္းကားရာ ေဒသမ်ားအနက္ အိႏၵဳ - ဂဂၤါ ျမစ္၀ွမ္း ေဒသသည္ အိႏၵိယျပည္တြင္ရွိၿပီး အသားမည္း ဒရာဗီးဒီးယန္း Dravedian မ်ားသာ စတင္ အေျခခ်ရာ ေဒသ ျဖစ္သျဖင့္ အသား၀ါ မြန္ဂို အႏြယ္၀င္ ကရင္လူမ်ိဳးမ်ားသည္ ထိုေဒသမွ စတင္မည္ မဟုတ္ေၾကာင္း ေသခ်ာေပသည္။ သို႔ျဖစ္၍ ျမစ္၀ါ ျမစ္၀ွမ္း ေဒသႏွင့္ မက္ဆိုပိုေတးမီးယား ျမစ္ႏွစ္မႊာ ျမစ္၀ွမ္းေဒသကို ဆက္လက္ ေလ့လာရေပမည္။

ျမစ္၀ါျမစ္၀ွမ္း ေခၚ ဟြမ္ဟိုျမစ္၀ွမ္း ယဥ္ေက်းမႈ ထြန္းကားရာ ေဒသကို ေလ့လာေသာအခါ ထိုေဒသတြင္ ေရွးေဟာင္း တ႐ုတ္ ယဥ္ေက်းမႈ ေပၚထြန္းခဲ့ေၾကာင္းႏွင့္ တ႐ုတ္လူမ်ိဳးမ်ားသည္ လွည့္လည္သြားလာသူမ်ား မဟုတ္ဘဲ အိမ္ႏွင့္ အတည္တက် ေနထိုင္ေၾကာင္း သိရွိရသည္။ (History of the world by Weech, second edition, page 333, Acient China ” The Chinese grew up as dwetters in houses, not as nomads in tents.”)။ တဖန္ တ႐ုတ္တို႔သည္ အသား၀ါ အမ်ိဳးတူ ျဖစ္ၾကေသာ္လည္း မြန္ဂိုမ်ား မဟုတ္ဟု သိရွိရသည္။ (Pratical knowledge for all, vol 2 by Sir John Hammertal, page 132, “Early history of China and Japan”, The Chinese people, like most of the Fore EAstern Asiaties, are Mongols, skin to but not indentical with the Mongols proper or Hun of Central Asia, - )

သို႔ျဖစ္၍ ကရင္လူမ်ိဳးသည္ ျမစ္၀ါျမစ္၀ွမ္း၌ ယဥ္ေက်းေသာ လူမ်ိဳးတမ်ိဳးအျဖစ္ႏွင့္ မေပၚခဲ့ဟု ယူဆရေပသည္။ အခ်ိဳ႕ ပုဂၢိဳလ္မ်ားက ကရင္သည္ တ႐ုတ္မ်ိဳးႏြယ္တခု (Off shoot of Chinese) ဟု ထင္ျမင္ၾကေပသည္။ ဤယူဆခ်က္သည္လည္း မျဖစ္ႏိုင္ေပ။ အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ ခရစ္ မေမြးဖြားမီ ကတည္းက ျမန္မာႏိုင္ငံ အပါအ၀င္ အေရွ႕ေတာင္အာရွသို႔ ေရာက္ႏွင့္ေသာ ကရင္လူမ်ိဳးႏွင့္ အတူ ပါလာသည့္ ဗိသုကာ ပညာ လက္ရာမ်ားႏွင့္ ယဥ္ေက်းလွေသာ ေျပာဆိုဆက္ဆံပံုမ်ားသည္ ဘယ္နည္းႏွင့္မွ် ထို ေရွးေရွးအခါက တ႐ုတ္လူမ်ိဳးမ်ားထံမွ အေမြ မရႏိုင္ပါ။ အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ တ႐ုတ္သည္ပင္လွ်င္ ခရစ္ မေမြးဖြားမီ အခ်ိန္က ယဥ္ေက်းလာရန္ ႀကိဳးစားၾကလွ်က္ပင္ ရွိေသးသည္ဟု ယူဆရသည္။

အခ်ိဳ႕ကလည္း ကရင္မ်ားသည္ တိဘက္က လည္းေကာင္း၊ တ႐ုတ္ျပည္ အေနာက္ေတာင္ပိုင္းက လည္းေကာင္း တေရြ႕ေရြ႕ ေျပာင္းေရႊ႕ၿပီး အေရွ႕ေတာင္အာရွသို႔ ေရာက္ရွိလာသည္ဟု ဆိုသည္။ ထို အဆိုကို မျငင္းပယ္လိုပါ။ သို႔ရာတြင္ မယဥ္ေက်းေသာ တိဘက္မ်ား ေနထိုင္ရာ ေဒသႏွင့္ သြားလာရန္ပင္ အလြန္ ခက္ခဲေသာ တ႐ုတ္ျပည္ အေနာက္ေတာင္ပိုင္းမွ ကရင္လူမ်ိဳးမ်ား စတင္ မေပါက္ဖြားလာသည္ကိုေတာ့ ေလ့လာသူတိုင္း သေဘာေပါက္ၾကမည္သာ ျဖစ္ပါသည္။

ေရခဲေခတ္ (စတုတၳကပ္) ၌ ေရခဲ ႏွင္းခဲ ပိတ္၍ အာရွတိုက္ အလယ္ပိုင္း၌ ေသာင္တင္ေနခဲ့ေသာ မြန္ဂိုလြိဳက္ အၾကြင္းအက်န္မ်ားလားဟု စဥ္းစားၾကည့္လွ်င္လည္း ထို ႏွင္းခဲေခတ္ မြန္ဂို အသား၀ါမ်ားသည္ ေက်ာက္ေခတ္ဦးထက္ေစာၿပီး လူဟူ၍ ေပၚလာခဲ့ေသာ လူသားမ်ား ျဖစ္ၾကရာ လူ႐ိုင္းမ်ားသာ ျဖစ္ၾကသည္။ ကရင္လူမ်ိဳးမ်ားသည္ ထို မြန္ဂို အၾကြင္းအက်န္မွ ေသာ္လည္းေကာင္း၊ တေနရာရာတြင္ ေရာက္ရွိေနေသာ အသား၀ါ အႏြယ္စု တစုစုမွ ေသာ္လည္းေကာင္း ပြားလာရမည္ဟု ယူဆစရာ ရွိပါသည္။ ထိုသို႔ မဟုတ္ပါကလည္း ႏွစ္ၾကာေညာင္း၍ အာရွအလယ္ပိုင္းတြင္ တေနရာမွ တေနရာသို႔ ေရြ႕လ်ားသြားလာေသာ မြန္ဂိုမ်ားသည္ ယဥ္ေက်းလာၾကသည္ဟု ေျပာရန္မွာလည္း အတည္တက် ေနထိုင္ၿပီး စိုက္ပ်ိဳးေရး၊ ေမြးျမဴေရး လုပ္ကာ အျခားယဥ္ေက်းေသာ သူမ်ားႏွင့္ ထိေတြ႕ဆက္ဆံမႈ မရွိဘဲႏွင့္ ေတာင္ထိပ္တြင္ လည္းေကာင္း၊ ျမက္ခင္းျပင္တြင္ လည္းေကာင္း ယဥ္ေက်းလာရန္မွာ ခက္ခဲလွပါသည္။

ယဥ္ေက်းမႈ တိုးတက္လာျခင္း၏ အေၾကာင္းရင္းမွာ လူတို႔သည္ အတည္တက် ေနထိုင္ၾကၿပီး စိုက္ပ်ိဳးေမြးျမဴေရးလုပ္ကာ ပတ္၀န္းက်င္လူမ်ိဳးေပါင္းစံုႏွင့္ ေတြ႕ထိဆက္ဆံၿပီးေနာက္ပိုင္း တျဖည္းျဖည္းမွသာ ယဥ္ေက်းလာၾကသည္သာ ျဖစ္ရေပသည္။

သို႔ျဖစ္၍ က်န္ရွိေသာ ျမစ္ႏွစ္မႊာ ျမစ္၀ွမ္းေဒသ (၀ါ) ရွိနားလြင္ျပင္ (၀ါ) မက္ဆိုပိုေတးမီးယားေဒသ ကိုသာ ေလ့လာရန္ ရွိပါသည္။

karen-womanျမစ္ႏွစ္မႊာ ျမစ္၀ွမ္းေဒသ၏ ထူးျခားခ်က္မွာ သမိုင္း သုေတသီႏွင့္ ပညာရွင္အမ်ားက လူမ်ိဳးေပါင္းစံုတို႔၏ ယဥ္ေက်းမႈ စတင္ရာေဒသ Cradle of Civilization ႏွင့္ လူမ်ိဳးေပါင္းစံုတို႔၏ ေျမပံု Dust heap of the nations ဟု အသိအမွတ္ျပဳ ထားေသာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။ (Lands and peoples vol III, The grower society) page 217, In the garden of Eden, Mesopotamia, … has been called the Cradle of cilivation “because here the humen race is thought to have had its beginning and it has also been formed the dust heap of the nations” because the ruins of mighty empires or ancient times are buried under its sunbaked soil.)

ကမၻာဦးက်မ္းတြင္လည္း လူကိုစတင္ရာ “ဧဒင္ဥယ်ာဥ္” ဆိုသည္မွာလည္း ဤေဒသကို ေဖာ္ညႊန္းလွ်က္ ရွိသည္။

အထက္တေနရာတြင္ ေဖာ္ျပထားသကဲ့သို႔ ဆီးမိုက္၊ ဟန္းမိုက္၊ အာရိယန္ စသည့္ အသားျဖဴ လူမ်ိဳးတို႔သည္ ဤေဒသႏွင့္ ဤပတ္၀န္းက်င္တြင္ပင္ ေပၚေပါက္လာခဲ့သည္။ ထိုနည္းတူ အတည္တက် ေနထိုင္ၿပီး စိုက္ပ်ိဳးေမြးျမဴေရးကို လုပ္ကိုင္ၾကေသာ ယဥ္ေက်းသည့္ မြန္ဂို အသား၀ါ လူမ်ိဳးႏြယ္မ်ားကိုလည္း ဤေဒသတြင္ပင္ ေတြ႕ရသည္။ (Pratical knowledge for all by Sir John Hammerton, page 67, The begeinning of history, 1st column, While on the lower Euphreates there are another group doscribed as Mongolian.)

ထူးျခားသည္မွာ ဤမြန္ဂို လူမ်ိဳးမ်ားသည္ ယူဖေရးတီးျမစ္၏ ေအာက္ျမစ္၀ပိုင္း (Lower euperates) တြင္ အေျခခ်ျခင္း ျဖစ္သည္။ ျမစ္ညွာပိုင္းႏွင့္ ျမစ္၀ပိုင္းကို ႏႈိင္းယွဥ္ၾကည့္ပါက ျမစ္၀ပိုင္းသည္ ႏႈန္းေျမမ်ားရွိ၍ ေျမၾသဇာ ေကာင္းသျဖင့္ စိုက္ပ်ိဳးေမြးျမဴေရး ပို၍ ေအာင္ျမင္မည္သာ ျဖစ္သည္။ ေျမၾသဇာ ေကာင္းေသာ ေနရာကို ေနရာယူထားျခင္းသည္ အျခားသူမ်ားထက္ ေစာစြာေရာက္ရွိျခင္း (သို႔) အျခားသူမ်ားထက္ အင္အားေကာင္းျခင္းဟု အဓိပၸါယ္ ယူရန္ရွိသည္။ ထိုေနရာတြင္ အေျခခ်ေသာ မြန္ဂို အသား၀ါမ်ားသည္ မလြဲမေသြ ယဥ္ေက်းလာရမည္သာ ျဖစ္သည္။

ေရွးေရွးအခါက အာရွအလယ္ပိုင္း စတက္ (Steppeg) ျမက္ခင္းက်ယ္ တျပင္တခြင္တြင္ သြားလာေနထိုင္ေသာ မြန္ဂိုအႏြယ္သည္ ျမစ္ႏွစ္မႊာ ျမစ္၀ွမ္းေဒသသို႔ ယဥ္ေက်းလာ၍ ေရာက္လာျခင္း မဟုတ္ဘဲ ေရာက္လာၿပီးမွ ယဥ္ေက်းသူမ်ား ျဖစ္ႏိုင္ပါသည္။ တိရိစၧာန္မ်ားကို အာရွတိုက္ အလယ္ပိုင္းတြင္ ေမြးျမဴခဲ့ၾကမည္ ျဖစ္ေသာ္လည္း အတည္တက် မေနခဲ့သျဖင့္ စိုက္ပ်ိဳးေရးလည္း လုပ္ႏိုင္ခဲ့မည္ မဟုတ္ေပ။ ယခုမူ ယူဖေရးတီး၏ ျမစ္၀ပိုင္း ေျမၾသဇာ အေကာင္းဆံုး ေနရာသို႔ ေရာက္ရွိလာၿပီးျဖစ္၍ ယဥ္ေက်းမႈသည္လည္း တိုးတက္လာရမည္မွာ ဓမၼတာပင္ ျဖစ္သည္။

မြန္ဂို လူမ်ိဳးတြင္ မ်ိဳးႏြယ္စုမ်ားကို ေလ့လာေသာအခါ …
၁။ တာတာ (Tartar)
၂။ ေနမဲန္ (Naimans)
၃။ ခါဂစ္ (Kirghiz)
၄။ ၀ီဂူး၀ါး (Uighurs)
၅။ ဟန္း (Huns)
၆။ ကစ္ပ္ကက္ (Kipchaks)
၇။ ကေရ (Karaits) စသျဖင့္ သိရသည္။

ဤမြန္ဂိုအႏြယ္မ်ားထဲတြင္ ကရင္၏ အမည္ႏွင့္တူေသာ ကေရ (Karaits) ျဖစ္ပါသည္။ ကရင္သည္ မြန္ဂို အႏြယ္၀င္ ျဖစ္သည္။ ထို႔ျပင္ ကရင္သည္ မ်ိဳးႏြယ္စုႀကီး တစု ျဖစ္ေၾကာင္းကို အေရွ႕ေတာင္ အာရွတြင္ရွိေသာ ႏိုင္ငံမ်ား၌ ပ်ံ႕႔ေနေသာ ကရင္လူမ်ိဳးမ်ားႏွင့္ လူဦးေရကို ၾကည့္ျခင္းျဖင့္ သိႏိုင္သည္။ ကရင္လူမ်ိဳးသည္ လာအို၊ ကေမၻာဒီးယား၊ ထိုင္း စေသာ ႏိုင္ငံမ်ား၌ အမ်ားအျပား ရွိၾကသည္။

ကရင္သည္ ျမန္မာႏိုင္ငံ အတြင္း၌လည္း လူနည္းစု မဟုတ္ဘဲ လူမ်ားစု ျဖစ္ပါသည္။ လူနည္းစုဟု သတ္မွတ္ခံရျခင္းမွာ ကရင္မ်ိဳးႏြယ္ခြဲမ်ား ဥပမာ - ပေဒါင္၊ ကရင္နီ၊ ပအို၀့္၊ ယင္းျဖဴ၊ ယင္းနက္၊ ယင္းၾကား၊ လားဟူ စသည့္ ကရင္မ်ိဳးႏြယ္ခြဲမ်ားကို ထည့္မေပါင္းဘဲ ခြဲထားေသာေၾကာင့္ နည္းေနရျခင္း ျဖစ္ပါသည္။

မြန္ဂို အႏြယ္မ်ားကို တႏြယ္စီ ေလ့လာပါက …
၁။ တာတာ သည္ ဂ်င္ဂစ္ခန္၊ ကူဗလိုင္ခန္ႏွင့္ ေနာက္လိုက္ေနာက္ပါမ်ား ျဖစ္ၾကၿပီး ယခု တ႐ုတ္ျပည္မတြင္ တ႐ုတ္လူမ်ိဳးမ်ားႏွင့္ ေရာေႏွာသြားသည္။
၂။ ေနမဲန္ သည္ အာရွ အလယ္ပိုင္း၌ ရွိသည္။ (History of the world by Weech, 2nd edition, page 285)
၃။ ခါဂစ္ သည္ ဆိုဗီယက္ ျပည္ေထာင္စု တာကစ္စတန္နယ္တြင္ ရွိသည္။ (Lands and peoples, vol 3, page 169)
၄။ ၀ီဂူး၀ါး သည္ တ႐ုတ္ျပည္ တိအန္ရွန္ ေတာင္တန္း ၀န္းက်င္တြင္ ရွိသည္။ (China pictorial 4/1985, page 12)
၅။ ဟန္း သည္ ယခု ဟန္ေဂရီ ႏိုင္ငံ၌ ေနထိုင္လွ်က္ ရွိသည္။ (ျမန္မာ့စြယ္စံုက်မ္း အတြဲ ၁၄၊

Read More

ခ်င္းတိုင္းရင္းသားတို႔၏ အပ်ိဳ လူပ်ိဳဘဝ

ခ်င္းတုိင္းရင္းသားတုိ႔၏ အပ်ဳိလူပ်ဳိဘ၀ အေၾကာင္းကုိ ေလ့လာၾကည့္ေသာ အခါ ေဒသအလုိက္ အနည္းငယ္ ကြဲျပားၾကသည္။ ပထမဦးစြာ ဟားခါးမ်ဳိးႏြယ္ထဲမွ အဓိကအားျဖင့္ လုိင္မ်ဳိးႏြယ္စုအေၾကာင္းကုိ ေလ့ လာခဲ့ၿပီး အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအရ စင္ထန္း၊ ဇုိခြားႏွင့္ မိအယ္ဟူ၍ သုံးမ်ဳိးထပ္မံ ခြဲျခားႏုိင္ေၾကာင္း ေတြ႕ရွိရပါသည္။ ဟားခါးၿမိဳ႕ေပၚေန ခ်င္းတုိင္းရင္းသား၊ စင္ထန္မ်ဳိးႏြယ္စုမွာ လူပ်ဳိမ်ားသည္ တစ္အိမ္တက္ တစ္အိမ္ဆင္း လူပ်ဳိလွည့္ျခင္းဓေလ့ကုိ ယခုအခါ က်င့္သံုးျခင္း မရွိေတာ့ေသာ္လည္း ယခင္အခ်ိန္မ်ားႏွင့္ ရြာဘက္တြင္ ေနထုိင္သူမ်ား က်င့္သံုးခဲ့ၾကသည္။ အပ်ဳိလူပ်ဳိေဂဟာ သေဘာမ်ဳိး ရြာထဲႏွင့္ ၿမဳိ႕ေပၚ၌ မရွိၾကေပ။ ယခင္ကမူ လူပ်ဳိ အမ်ားသေဘာက်ေသာ အမ်ဳိးသမီးတစ္ဦးတည္း၏ အိမ္တြင္ လူပ်ဳိးမ်ား စုအိပ္ၾကေသာ ဓေလ့ရွိခဲ့ၾကသည္။ ထုိ႔ျပင္ စုေ၀းရာအိမ္တြင္ ညမုိးခ်ဳပ္ေသာအခ်ိန္၌ စုေ၀းၾကၿပီး သီခ်င္းဆုိၾကျခင္း၊ ကခုန္ျခင္း၊ ေမာင္း၊ ဗံု စသည္တုိ႔ တီးမႈတ္ျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ေလ့ရွိၾကသည္။ ပုေလြကုိ သိပ္မသံုးၾကေပ။ ယခုေခတ္တြင္မူ ဂီတာတီး၍ လူပ်ဳိလွည့္ေလ့ ရွိၾကသည္။ ထုိ႔ျပင္ ခ်င္းဘာသာစကား၊ ဗမာစကား၊ အဂၤလိပ္ဘာသာ စကားျဖင့္ ေခတ္ေပၚသီခ်င္းမ်ား၊ ေရွး႐ုိးရာသီခ်င္းမ်ား သီဆုိၾကသည္။ ကဗ်ာ၊ လကၤာ၊ စကားထာ၀ွက္၍ ေျပာဆုိၿပီး လူပ်ဳိလွည့္ေလ့ ရွိၾကသည္။ ထုိ႔အျပင္ ေငြေၾကးခ်မ္းသာသူ ခ်င္းတုိင္းရင္းသားတစ္ဦးမွ ဦးေဆာင္၍ ငါးရက္တုိင္တုိင္ က်င္းပေသာ ေဘြသဲ (Bawite) ပြဲေတာ္၊ ခုနစ္ရက္က်င္းပေသာ ေခါင္ကၽြဲပြဲေတာ္၊ သီးႏွံမ်ဳိးေအာင္ပြဲ (သုိ႔) ခ်င္းအေခၚ ႐ူမ္းဆြမ္သုပြဲေတာ္၊ သားေကာင္အႀကီး မပစ္ခင္ ႀကဳိတင္ဆုေတာင္းပြဲ (သုိ႔) ခ်င္းအေခၚ ပဆုမ္ရယ္ပြဲေတာ္၊ က်ားပစ္၍ ေအာင္ႏုိင္ေသာ ပြဲေတာ္၊ ႏွစ္ကူးပြဲေတာ္၊ အိမ္သစ္တက္ ပြဲေတာ္၊ ေကာက္ရိတ္သိမ္း ပြဲေတာ္၊ ေတာင္ယာ မီး႐ိႈ႕ပြဲေတာ္ စသည့္ ပြဲေတာ္မ်ားႏွင့္ ေတာင္ယာ အတူတူ လုပ္ကုိင္ၾကရင္း အပ်ဳိလူပ်ဳိမ်ား ေတြ႕ဆုံရင္းႏွီးခြင့္ ရၾကေပသည္။ ေရွးေခတ္အခါက အပ်ဳိလူပ်ဳိ ေခါင္းေဆာင္မ်ား ရွိၾကသည္။ ထုိေခါင္းေဆာင္သူသည္ အပ်ဳိ (သုိ႔) လူပ်ဳိ ျဖစ္ရမည္။ အမ်ားကုိ ဦးေဆာင္ႏုိင္သူ ျဖစ္ရေပမည္။ မ်ားေသာအားျဖင့္ ခ်င္းတုိင္းရင္းသား အပ်ဳိ လူပ်ဳိမ်ားကုိ ငယ္ရြယ္စဥ္ ကတည္းက လူႀကီးခ်င္း ေစ့စပ္ထားတတ္ၾကၿပီး မ်ဳိးႏြယ္တူသူခ်င္း ယူေလ့ရွိသည္။ ယခုေခတ္အခါတြင္မူ မိမိတုိ႔ ႀကဳိက္ႏွစ္သက္ရာကုိ ယူၾကေပသည္။ လက္မထပ္မီ အပ်ဳိလူပ်ဳိဘ၀ကုိ ထိန္းသိမ္းၾကေၾကာင္း ေလ့လာေတြ႕ရွိရသည္။

ခ်င္းျပည္နယ္၊ ဖလမ္းၿမဳိ႕ေန ခ်င္းတုိင္းရင္းသား ဇံညက္မ်ဳိးႏြယ္ အပ်ဳိလူပ်ဳိဘ၀မွာလည္း တစ္မ်ဳိး စိတ္၀င္စားစရာ ေကာင္းေနပါသည္။ ထုိအပ်ဳိ လူပ်ဳိ ဘ၀မ်ားသည္လည္း ထိမ္းျမားမဂၤလာပြဲ၊ အသုဘပြဲ၊ ႏွစ္သစ္ ကူးပြဲ၊ ေကာက္ရိတ္သိမ္းပြဲ (ေခၚ) ေလာင္ေပြး၊ အိမ္သစ္တက္ပြဲ၊ တြန္လွန္ (ေခၚ) အျခားပြဲလမ္း သဘင္မ်ားတြင္လည္းေကာင္း၊ ေတာင္ယာ စုေပါင္း လုပ္ကုိင္ၾကရင္းလည္းေကာင္း ေတြ႕ဆံုရင္းႏွီးခြင့္ ရၾကသည္။ သီးသန္႔ အပ်ဳိလူပ်ဳိလွည့္ျခင္း မရွိၾကပါ။ တစ္ခါတစ္ရံ ေတာင္ယာ အသြားအျပန္ ခရီး၌ စုေပါင္း၍ သီခ်င္းမ်ား သီဆုိၾကေၾကာင္း ေလ့လာေတြ႕ရွိရသည္။ ထူးျခားခ်က္မွာ အပ်ဳိတခ်ဳိ႕ ေဆးရြက္ငံုေသာ ဓေလ့၊ ေဆးရည္ေသာက္ေသာ ဓေလ့ရွိၾကသည္။ ထုိ႔ျပင္ ေဆးလိပ္ကုိ အပ်ဳိကလိပ္ၿပီး လူပ်ဳိအား လက္ေဆာင္ေပးပါက ထုိသူက ႀကဳိက္ႏွစ္သက္ေၾကာင္း ျပသသည့္ သေဘာကုိ ေဆာင္ပါသည္။

ခ်င္းတုိင္းရင္းသား ဟြာငုိမ်ဳိးႏြယ္ အပ်ဳိလူပ်ဳိမ်ားမွာမူ ေတာင္ယာအျပန္ ညဘက္ ထမင္းစားၿပီးခ်ိန္မ်ားတြင္ လူပ်ဳိလွည့္ေလ့ရွိၾကသည္။ အမ်ားအားျဖင့္ အုပ္စုလုိက္ သီခ်င္းဆုိျခင္း၊ ပုေလြမႈတ္ျခင္း စသည့္ ဓေလ့ရွိၾကၿပီး ယခုေခတ္တြင္မူ ဂစ္တာတီးျခင္း ရွိၾကသည္။ တစ္ခါတစ္ရံတြင္မူ တစ္ဦးခ်င္း လူပ်ဳိလွည့္တတ္ၾကသည္။ ကဗ်ာ၊ လကၤာစပ္ျခင္း၊ စကားထာ၀ွက္ျခင္း မရွိပါ။ ပြဲေတာ္မ်ားမွာ လူပ်ဳိအပ်ဳိ ေတြ႕ဆံုရင္းႏွီး ႏုိင္ပါသည္။

ခ်င္းတုိင္းရင္းသား ဆိမ္ (Sim) မ်ဳိးႏြယ္မ်ားမွာမူ ရြာ၏အလယ္၌ လူပ်ဳိမ်ား ညဘက္တြင္ စုအိပ္ၾကသည္။ ေန႔အခ်ိန္တြင္မူ မိဘမ်ားအိမ္၌ ေနၾကသည္။ အုပ္စုလုိက္ လူပ်ဳိလွည့္ျခင္း ဓေလ့ရွိၾကၿပီး သီခ်င္းဆုိျခင္း၊ ဗံုတီးျခင္း၊ ပုေလြမႈတ္ျခင္း၊ ခ်င္း႐ုိးရာသီခ်င္း စကားထာ၀ွက္ျခင္းမ်ဳိးလည္း ရွိၾကသည္။ ကဗ်ာလကၤာ ရြတ္ဆုိျခင္းမ်ဳိးလည္း ရွိၾကသည္။ မိန္းကေလးအပ်ဳိ၏ မိဘမ်ားေရွ႕တြင္ လည္ၾကရၿပီး ေခါင္ရည္ျဖင့္ ဧည့္ခံၾကသည္။ ပြဲေတာ္မ်ားႏွင့္ ေတာင္ယာမ်ားတြင္ ေတြ႕ဆံုရင္းႏွီးခြင့္ ရၾကသည္။ မ်ားေသာအားျဖင့္ အသက္ ၁၈ ႏွစ္မွ ၂၃ ႏွစ္ၾကားတြင္ အိမ္ေထာင္ျပဳေလ့ရွိၾကသည္။

ခ်င္းတုိင္းရင္းသားဇာဟာအုိ (ဇာေဟာင္) မ်ဳိးႏြယ္တုိ႔မွာမူ အပ်ဳိလူပ်ဳိေဂဟာဟူ၍ မရွိဘဲ သေဘာက်ေသာ အပ်ဳိတစ္ဦး၏ အိမ္တြင္ လူပ်ဳိမ်ားစု၍ အိပ္ျခင္းမ်ဳိးသာ ရွိၾကသည္။ စုရပ္အျဖစ္ ရြာ၏အလယ္တြင္ တဲထုိး၍ ထုိင္ခံုမ်ားစုထုိင္ၾကသည္။ အပ်ဳိအိမ္သုိ႔ သြားလည္တတ္ၾက သည္။ ေတာင္ယာအျပန္ ထမင္းစားၿပီးခ်ိန္ ညဘက္၌ လူပ်ဳိလွည့္ေလ့ရွိသည္။ လမ္းလိြဳင္ေခၚ ႀကဳိးတပ္တူရိယာ တစ္မ်ဳိးျဖင့္ တီးမႈတ္ေလ့ရွိၾကၿပီး သီခ်င္းမဆုိပါ။ ပုေလြကုိ ေတာင္ယာ၌ မႈတ္ေလ့ရွိၾကၿပီး အိမ္မွာမူ မႈတ္ေသာဓေလ့ နည္းပါးသည္။ တစ္ခါတစ္ရံ ဗံုေမာင္းတီး၍ သီခ်င္းဆုိၾကသည္။ လူပ်ဳိမ်ားစု၍ ၀ယ္လာေသာ ေခါင္ ရည္အုိးကုိ အလယ္၌တည္၍ စုေ၀းသီဆုိကခုန္ၾကသည္။ မိန္းကေလး အပ်ဳိအိမ္မွ ေခါင္ရည္ျဖင့္ ျပန္လည္ဧည့္ခံ တတ္သည္။ ကဗ်ာလကၤာ သီဆုိျခင္း မရွိေပ။ ပြဲေတာ္မ်ား၌ အပ်ဳိလူပ်ဳိမ်ား ေတြ႕ဆံုရင္းႏွီးၾက သည္။ ေရွးအခါက မိဘေပးစားျခင္းကုိ ယူျခင္းက မ်ားသည္။ ခ်စ္ႀကဳိက္လွ်င္လည္း လူႀကီးသေဘာတူမွ လက္ထပ္ၾကသည္။ မိဘမ်ားအေနျဖင့္ အပ်ဳိမွာ ႐ုပ္ေခ်ာ၍ အလုပ္ႀကဳိးစားၿပီး ေျပာဆုိပံု လည္း ေကာင္း ပါက မိမိတုိ႔၏ သားအတြက္ မိဘက ေတာင္းေပးေလ့ ရွိၾကသည္။ စုန္းကေ၀ ယံုၾကည္ၾက၍ စုန္းကေ၀ မ်ဳိး႐ုိးဟု သံသယရွိပါက ေရွာင္ၾကဥ္ၾကသည္။ သူခုိးမ်ဳိး႐ုိး၊ ေရာဂါဆုိးရွိေသာ မ်ဳိး႐ုိးမ်ားကုိလည္း ေရွာင္ၾကဥ္ၾကသည္။ အပ်ဳိစင္ဘ၀ကုိ ထိန္းသိမ္းၾကၿပီး သန္႔သန္႔ရွင္းရွင္း ေနထုိင္ၾကသည္။ က်ဴးလြန္ခဲ့ပါက ေလ်ာ္ေၾကး အျဖစ္ ေခါင္ရည္အုိး ငါးလံုး၊ ဆပ္ဆန္ ၇ ျပည္(တစ္ပံုး)၊ ၀က္လက္ေလး ဆုတ္ (တစ္ေကာင္)၊ ဆားတစ္ပိသာ တုိ႔ကုိ ေပးေလ်ာ္ရသည္။ က်ဴးလြန္ၿပီး မယူခ်င္ပါက လံုးခင္ (ေခၚ) နာမည္ပ်က္ခအျဖစ္ (၂၅)႐ူပီး ေလ်ာ္ရေသာ ဓေလ့ရွိေၾကာင္း ေရွးအခါက က်င့္သံုးၾကေၾကာင္း ေလ့လာေတြ႕ရွိရသည္။

ခ်င္းတုိင္းရင္းသား ခြာလ္စိမ္ (khaulsim) မ်ဳိးႏြယ္မ်ားတြင္ အပ်ဳိလူပ်ဳိေဂဟာ မရွိေပ။ အပ်ဳိအိမ္ကုိ လူပ်ဳိမ်ားစု၍ လူပ်ဳိလွည့္ျခင္း၊ တစ္ဦးစီ လူပ်ဳိလွည့္ျခင္းတုိ႔ ရွိၾကသည္။ စုေပါင္း၍ သီခ်င္းဆုိ တတ္ၾကေသာ္လည္း တူရိယာ အသံုးျပဳျခင္း မရွိၾကေပ။ ကဗ်ာလကၤာ စပ္ဆုိျခင္း၊ စကားထာ ၀ွက္ျခင္း ဓေလ့မ်ဳိးလည္း မရွိၾကေပ။ ညဘက္တုိင္း လူပ်ဳိလွည့္ေလ့ရွိေသာ္လည္း အပ်ဳိဘက္မွ ျပန္လည္၍ ေခါင္ရည္ျဖင့္ ဧည့္ခံျခင္းဓေလ့ မရွိၾကေပ။ အပ်ဳိလူပ်ဳိမ်ားသည္ ပြဲေတာ္မ်ားႏွင့္ ေတာင္ယာမ်ား၌ ေတြ႕ဆံုရင္းႏွီးခြင့္ ရၾကသည္။

ခ်င္းတုိင္းရင္းသား လင္သဲမ်ဳိးႏြယ္၀င္ အပ်ဳိလူပ်ဳိမ်ားသည္ အပ်ဳိလူပ်ဳိေဂ ဟာဟူ၍ မရွိေသာ္လည္း အပ်ဳိ၏အိမ္တြင္ လူပ်ဳိမ်ားစုေ၀း၍ အိပ္ေသာဓေလ့ရွိခဲ့ၾကသည္။ တစ္ဦးခ်င္းအလုိက္၊ အုပ္စုအလုိက္ လူပ်ဳိလွည့္ေလ့ရွိၾကၿပီး သီခ်င္းသီဆုိျခင္း၊ ဗံု ပုေလြ ဂီတာတီးမႈတ္ျခင္း ဓေလ့ရွိၾကသည္။ အပ်ဳိဘက္မွ ေခါင္ရည္ျဖင့္ ဧည့္မခံၾကေပ။ အပ်ဳိလူပ်ဳိမ်ား သည္ ေတာင္ယာတြင္ အလွည့္က် လုပ္အားေပးရင္း ေတြ႕ဆံု ရင္းႏွီးၾကသည္။ ပြဲေတာ္မ်ားတြင္လည္း ေတြ႕ဆံုၾကသည္။

ခ်င္းတုိင္းရင္းသား ဆြန္ထလာမ်ဳိးႏြယ္၀င္မ်ားတြင္ အပ်ဳိလူပ်ဳိေဂဟာဟူ၍ မရွိဘဲ အပ်ဳိအိမ္တစ္အိမ္တြင္ လူပ်ဳိမ်ား စုအိပ္ေသာဓေလ့ ရွိၾကသည္။ အပ်ဳိအိမ္သုိ႔ ညဘက္ တစ္ဦးခ်င္းစီ လူပ်ဳိလွည့္ၾကသည္။ သီခ်င္းဆုိျခင္း၊ ဗံုတီျခင္း၊ ဂစ္တာ တီးျခင္း၊ စကားထာ၀ွက္၍ ကဗ်ာလကၤာ ရြတ္ဆုိျခင္းမ်ဳိး မရွိသကဲ့သုိ႔ ေခါင္ရည္ျဖင့္ ျပန္လည္ဧည့္ခံျခင္းမ်ဳိးလည္း မရွိၾကေပ။ ပြဲေတာ္မ်ားႏွင့္ စုေပါင္း ေတာင္ယာမ်ားတြင္ ေတြ႕ ဆံုၾကေၾကာင္း ေလ့ လာ ေတြ႕ရွိရသည္။

ခ်င္းတုိင္းရင္းသား ေလွာန္က်ဲအုိ မ်ဳိးႏြယ္မ်ားတြင္ အပ်ဳိလူပ်ဳိေဂဟာ မရွိေသာ္လည္း အပ်ဳိတစ္ဦး၏ အိမ္တြင္ လူပ်ဳိမ်ားစု၍ အိပ္ေသာဓေလ့ ရွိၾကသည္။ ညဘက္ ၇ နာရီခန္႔တြင္ လူပ်ဳိလွည့္ၾကၿပီး သီခ်င္းသီဆုိျခင္း၊ ဗံု ေမာင္း ၀ါးပုေလြ တီးမႈတ္ျခင္းတုိ႔ကုိ ျပဳလုပ္ၾကသည္။ ႐ုိးရာ နတ္ပူေဇာ္ပြဲ၊ ႐ုိးရာကပြဲ၊ ေကာက္သစ္စားပြဲ၊ ႏွစ္သစ္ကူးပြဲ၊ အိမ္သစ္တက္ပြဲ၊ မဂၤလာပြဲ၊ အသုဘအခမ္းအနားမ်ား၌ အပ်ဳိလူပ်ဳိမ်ား ေတြ႕ဆံုၾကသည္။

ခ်င္းတုိင္းရင္းသား ေငါန္မ်ဳိးႏြယ္မ်ားတြင္ အပ်ဳိလူပ်ဳိေဂဟာ မရွိေပ။ အပ်ဳိတစ္ဦးအိမ္တြင္ လူပ်ဳိမ်ား၀ုိင္းစု၍ အိပ္ေသာဓေလ့ ရွိၾကသည္။ ညဘက္အခ်ိန္တြင္ သြားအိပ္ၾကျခင္း မ်ားပါသည္။ လူပ်ဳိလွည့္ရာတြင္ သီခ်င္းမဆုိၾကဘဲ ေစာင္းေကာက္သ႑ာန္ တူရိယာ (ႀကဳိးတပ္တူရိယာ) တီးျခင္း၊ ပုေလြမႈတ္ျခင္းမ်ဳိးကုိ ေတြ႕ရသည္။ ေတာင္ယာႏွင့္ ပြဲေတာ္မ်ားတြင္ ေတြ႕ဆံုၾကသည္။ အနီေရာင္ႏွင့္ အျဖဴေရာင္ပါေသာ ႀကဳိးတစ္မ်ဳိးကုိ အပ်ဳိ၏ လက္ေကာက္၀တ္တြင္ ၀တ္ျပထားပါက လူပ်ဳိကုိ ျပန္လည္ ႀကဳိက္ႏွစ္သက္ေၾကာင္း ျပသသည့္ သေဘာျဖစ္သည္။

ခ်င္းတုိင္းရင္းသား လုိင္ဇုိမ်ဳိးႏြယ္မ်ားတြင္လည္း အပ်ဳိလူပ်ဳိေဂဟာဟူ၍ မရွိေပ။ အပ်ဳိအိမ္တြင္ လူပ်ဳိမ်ား စုအိပ္ေလ့ရွိသည္။ ညေနပုိင္းတြင္ တစ္ဦးခ်င္းစီ လူပ်ဳိလွည့္ေလ့ရွိၿပီး သီခ်င္းသီဆုိျခင္း မရွိၾကပါ။ ေခါင္ ရည္ျဖင့္ ျပန္လည္ ဧည့္ခံျခင္း မရွိပါ။ ေတာင္ယာႏွင့္ ပြဲေတာ္မ်ားတြင္ လြတ္လပ္စြာ ေတြ႕ဆံုခြင့္ရၾကေပသည္။

တီးတိန္ၿမဳိ႕ေန ခ်င္းတုိင္းရင္းသား ဆီးယင္းမ်ဳိးႏြယ္ အပ်ဳိလူပ်ဳိမ်ားတြင္ အပ်ဳိလူပ်ဳိေဂဟာ ဟူ၍ မရွိေသာ္လည္း ေရွးအခါက ရြာ၏အလယ္ရွိ က်ယ္၀န္းေသာ အိမ္တစ္အိမ္ကုိေရြးၿပီး လူပ်ဳိးမ်ားစု၍ အိပ္တတ္ၾကသည္။ လူပ်ဳိတစ္ဦးခ်င္းစီ အပ်ဳိအိမ္သုိ႔ ည ၈ နာရီခန္႔တြင္ လူပ်ဳိလွည့္ေလ့ရွိၾကသည္။ သီခ်င္းသီဆုိၾကျခင္း မရွိၾကပါ။ အပ်ဳိျဖစ္သူက လူပ်ဳိကုိ ျပန္၍ႀကဳိက္ လွ်င္ ေဆးလိပ္ လိပ္ၿပီး တည္ခင္းဧည့္ခံတတ္ၾကသည္။ မႀကဳိက္ပါက ေဆးလိပ္မေပးေပ။ တစ္ခါတစ္ရံ အပ်ဳိလူပ်ဳိ ေမတၱာ သက္၀င္ပါက ငံုေသာေဆးရည္ကုိ ဘူးေလးထဲထည့္ကာ အျပန္အလွန္ ဖလွယ္၍ ေပးတတ္ၾကသည္။ အပ်ဳိလူပ်ဳိမ်ားသည္ ရာသီအလုိက္ ပြဲေတာ္မ်ားႏွင့္ ေတာင္ယာမ်ားတြင္ လြတ္လပ္စြာ ေတြ႕ဆံု ရင္းႏွီးခြင့္ ရၾကသည္။

တီးတိန္ၿမဳိ႕ေန ခ်င္းတုိင္းရင္းသား ဆုိင္းဇံမ်ဳိးႏြယ္မ်ား၏ အပ်ဳိလူပ်ဳိဘ၀မွာမူ တစ္မ်ဳိးစိတ္၀င္စားစရာ ေကာင္းလွပါသည္။ ဆုိင္းဇံမ်ဳိးႏြယ္မ်ားေနေသာ ဆုိင္းဇံရြာေဟာင္းလည္း ရွိပါသည္။ ထုိရြာတြင္ လူပ်ဳိေဂဟာသေဘာမ်ဳိး အေနျဖင့္ လူပ်ဳိမ်ားစု၍ေနေသာ အိမ္၊ ခ်င္းအေခၚ ဆုမ္ ရွိၾကသည္။ ထုိဆုမ္ကုိ ရြာထိပ္၊ ရြာအလယ္၊ ရြာေအာက္ဟူ၍ သံုးေနရာခြဲ၍ ရြာအလုိက္၊ ရပ္ကြက္အလုိက္ ထားေလ့ရွိၾကသည္။ မ်ားေသာအားျဖင့္ ေယာက်္ားေလး အသက္ ၁၀ ႏွစ္ ေက်ာ္လွ်င္ ဆုမ္၌ သြားအိပ္ၾကသည္။ ညဘက္ ၈ နာရီခန္႔တြင္ မိမိတုိ႔ ႏွစ္သက္ရာ အပ်ဳိအိမ္သုိ႔ လူပ်ဳိလွည့္ေလ့ရွိၾကသည္။ မိဘမ်ားအေနျဖင့္ ကန္႔ကြက္စရာမရွိေသာ လူပ်ဳိျဖစ္ပါက ေစာေစာအိပ္ၿပီး လြတ္လပ္စြာ စကားေျပာဆုိခြင့္ ေပးၾကသည္။ မိမိတုိ႔ မႏွစ္သက္ပါက မိဘမ်ားက ထုိင္ေနတတ္ၾကသည္။ ေခါင္ရည္ျဖင့္ ျပန္လည္ ဧည့္ခံျခင္းမရွိပါ။ သီခ်င္းဆုိျခင္း၊ ပုေလြတီးမႈတ္ျခင္း မရွိပါ။ ခ်စ္ေရးဆုိရာ၌ သီခ်င္းဖြဲ႕၍ ေျပာဆုိျခင္းမ်ဳိးေတာ့ ရွိၾကသည္။ မိန္းကေလး အပ်ဳိက ျပန္ႀကဳိက္လွ်င္ ေဆးလိပ္ အေကာင္းစားျဖင့္ လိပ္ေပးၿပီး ဧည့္ခံေလ့ရွိသည္။ ခ်စ္ႀကဳိက္ၾကပါက ေဆးရည္ငုံရန္အတြက္ ေဆး ရည္ျဖည့္ေပးၿပီး အပ်ဳိလူပ်ဳိမ်ားသည္ အျပန္အလွန္ လဲလွယ္တတ္ၾကေၾကာင္း ေလ့လာေတြ႕ရွိရသည္။

ခ်င္းတုိင္းရင္းသား တီးတိန္ၿမဳိ႕ေန ဗန္းတဲ့ တုိင္းရင္းသားမ်ဳိးႏြယ္မ်ားတြင္ လည္း လူပ်ဳိးမ်ားစု၍ ေနေသာ ဆုမ္ ရွိသည္။ အပ်ဳိအိမ္သုိ႔ လူပ်ဳိလွည့္ေလ့ရွိၾကၿပီး အခ်င္းခ်င္း ေမတၱာသက္၀င္ပါက ေဆးလိပ္လိပ္၍ လက္ေဆာင္ေပးျခင္း၊ ေဆးရည္ငုံ ဘူး လဲလွယ္ၾကျခင္း စေသာဓေလ့မ်ား ရွိၾကေၾကာင္း ေတြ႕ရပါသည္။

ထုိသုိ႔ ေနရာေဒသအလုိက္ အနည္းငယ္ ကြဲျပားေနေသာ ခ်င္းတုိင္းရင္း သားတုိ႔ အပ်ဳိလူပ်ဳိဘ၀ကုိ ေလ့လာမွတ္သားရင္း အျခားတုိင္းရင္း သားမ်ားအေနႏွင့္ ေရွာင္ၾကဥ္စရာဓေလ့မ်ား၊ ေဆာင္ထားစရာ ဓေလ့မ်ားကုိ သိရွိနားလည္ၾကၿပီး တုိင္းရင္းသား အခ်င္းခ်င္း ခ်စ္ခင္စည္းလံုးမႈ၊ အျပန္အလွန္ ေလးစားတန္ဖုိးထားတတ္မႈမ်ား တုိးပြားလာေစလိမ့္မည္ဟု ယံုၾကည္ေမွ်ာ္လင့္မိပါသည္။
-
လြင္လြင္မြန္ ( မႏုႆေဗဒ ) 

Read More

သူနာျပဳ စိတ္ဓာတ္အျပည့္႐ွိတဲ့ သမီးျဖစ္သူ (ေဒၚ) ေအာင္ဆန္းစုၾကည္

ထုိအခ်ိန္က ကမၻာ့ကုလသမဂၢအဖဲြ႕ခ်ဴ ပ္တြင္ အလုပ္ဝင္ေရာက္လုပ္ကုိင္ေနခ်ိန္ပင္ ျဖစ္သည္။ စု သည္ အုပ္ခ်ဴ ပ္ေရးႏွင့္ ေငြစာရင္းေကာ္မတီ အၾကံေပးအဖဲြ႔တြင္ တာ၀န္ေပးထား၍ လုပ္ကုိင္ရပါသည္။ ထုိေကာ္မတီသည္ ကမၻာ့က်န္းမာေရးအဖဲြ႔ - WHO ၊ UNDP အတြင္းက ကူညီေရးစီမံကိန္းေတြလုိမ်ိဴ း ကုလသမဂၢရဲ႕ အေရးႀကီးဆုံး အဖဲြ႔အစည္းေပါင္း မ်ားစြာရဲ႕ ေငြေၾကးနဲ႔ကုန္က်စရိတ္ေတြကုိ အေသးစိတ္တာဝန္ယူရပါတယ္။

အလုပ္ခ်ိန္ၿပီးလုိ႔ ညေနပိုင္းေတြမွာဆုိ စုသည္ ေစတနာ့ဝန္ထမ္းအလုပ္မ်ားကုိ ဘယ္သူမွ တုိက္တြန္းစရာမလုိဘဲ သူ႔ဘာသာသူ ေဆာင္ရြက္ပါတယ္။ စုသည္ ေဆး႐ုံတစ္႐ုံတြင္ အေထြေထြအလုပ္မ်ားကုိ ဝင္လုပ္ခဲ့ပါေသးသည္။ ထုိေဆး႐ုံကုိ ၁၉၇၇ ခုႏွစ္ ေနာက္ပုိင္းမွာ ျပန္လည္တည္ေဆာက္ထားၿပီး ယခုအခ်ိန္တြင္ေတာ့ ထုိေဆး႐ုံသည္ အေမရိကန္တြင္ သက္တမ္းအ႐ွည္ဆုံး ျပည္သူ႔ေဆး႐ုံႀကီး ျဖစ္ေနပါေတာ့သည္။

အေမရိကန္ႏုိင္ငံ၏ ေအာက္ေျခလူတန္းစား (၈၀) ရာခုိင္ႏႈန္းက ထုိေဆး႐ုံတြင္ တက္ၾကပါသည္။ က်န္းမာေရးနဲ႔ ပတ္သက္ရင္ေတာ့ ျပည့္စုံလုံေလာက္စြာ ျဖည့္ဆည္းေပးႏုိင္ျခင္းမ႐ွိေပ။ (၁၉၆၀ ခုႏွစ္ အတြင္းက အေျခအေနပါ) စုက ညေနပိုင္းေတြမွာ သြားၿပီးေတာ့ လုပ္အားေပးပါတယ္။ ႐ုံးပိတ္ရက္ေတြမွာ တစ္ေနကုန္ေနတဲ့ရက္ေတြ ႐ွိပါတယ္။ ကေလးေဆာင္ေတြကုိ သြားၿပီး ကေလးေတြကုိ စာဖတ္ျပတယ္၊ ညပုိင္းမွာ လူႀကီးေတြရဲ႕ အိပ္ရာေဘးမွာ သြားထုိင္ေပးပါတယ္။ ထုိေဆး႐ုံမွာ စိတ္ေရာဂါ႐ွိသူမ်ားကုိလည္း လက္ခံေပး၍ လူနာမ်ား ဆရာဝန္နဲ႔ မေတြ႔ခင္ ေစာင့္ေနရတဲ့အခန္းမွာလည္း စုက ကူညီႏုိင္တာေတြကုိ ကူညီေပးပါတယ္။

၁၉၉၅ တြင္ ေနအိမ္အက်ယ္ခ်ဴ ပ္မွ လြတ္ေျမာက္ၿပီးခ်ိန္တြင္ ျဖစ္ပါသည္။ ေဒၚစုသည္ မုိဃ္းလင္း (ဖုိးေလး) မိတ္ဆက္ေပး၍ ၁၉၉၀ လႊတ္ေတာ္ကုိယ္စားလွယ္ ေဒၚစန္းစန္းဝင္းႏွင့္ သိခဲ့ရပါသည္။ ေဒၚစန္းစန္းဝင္းသည္လည္း အမပူရ ဦးဘဘြားအိမ္တြင္ စင္ျပဳိင္အစုိးရလုပ္ရန္စည္းေဝးသည္ဆုိၿပီး ႏုိင္ငံေတာ္ပုန္ကန္မႈနဲ႔ အဖမ္းခံရသူျဖစ္သည္။ ၁၉၉၄ တြင္ ျပန္လြတ္လာသူလည္း ျဖစ္ပါသည္။

ေဒၚစန္းစန္းဝင္းသည္ ေထာင္ထဲတြင္ သားအိမ္ကင္ဆာသေဘာမ်ိဴ းျဖစ္ၿပီး ခပ္ေပါ့ေပါ့သာ ေနခဲ့ပါသည္။ ေဒၚစုက ၁၉၉၅ ခုႏွစ္တြင္ ေဒါက္တာတင္မ်ိဴ းဝင္းဆီ သြားေစခဲ့ၿပီး စစ္ခုိင္းလုိက္ေတာ့မွ ခဲြထုတ္လုိ႔ရေပမယ့္ ကင္ဆာသည္ အျမစ္တြယ္ေနခဲ့ပါသည္။ ေဒါက္တာတင္မ်ိဴ းဝင္းက ေဒၚစုကုိ ဖြင့္ေျပာခဲ့ၿပီး လူနာကုိေတာ့ မေျပာခဲ့ပါေပ။ ေဆး႐ုံစတက္သည့္ေန႔ကစၿပီး ညေန (၄) နာရီ ႐ုံးဆင္းသည္ႏွင့္ ေဒၚစုသည္ ဘားလမ္းေဆး႐ုံကုိ သြားေရာက္ၿပီး ေဒၚစန္းစန္းဝင္းကုိ သူနာျပဳ တစ္ေယာက္ ျပဳစုေစာင့္ေရွာက္သလုိ ေဆာင္ရြက္ခဲ့ပါသည္။ (လူနာေမးပုံစံမ်ိဴ း မဟုတ္ပါ) ညေန (၆) နာရီမွ ျပန္ပါတယ္။ အားေပးစကားေျပာတာ၊ ႏွစ္သိမ့္မႈေပးၿပီး ျပဳစုကုသတာေတြကုိ ကြယ္လြန္တဲ့ေန႔အထိ ေန႔စဥ္ဝတၱရားမပ်က္ သြားေရာက္ခဲ့ပါတယ္။ ရဲေဘာ္ရဲဘက္ စိတ္အျပည့္နဲ႔ ေဆာင္ရြက္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ေဒၚစန္းစန္းဝင္း၏ ေနာက္ဆံုးခရီးကုိလည္း လုိက္ပါပုိ႔ေဆာင္ခဲ့ၿပီး က်န္ရစ္သူမိသားစုကုိလည္း သြားေရာက္ၿပီး ႏွစ္သိမ့္အားေပးစကားမ်ား ေျပာၾကားခဲ့ပါသည္။း

ဤသည္မွာ လူသားတုိ႔ကုိ လူသားဟုပင္ ျမင္ျပီး အားနည္းေနသူတုိ႔ကုိ၊ နာမက်န္းျဖစ္ေနသူတုိ႔ကုိ ကူညီေစာင့္ေ႐ွာက္မႈေပးၿပီး လူသားေကာင္းက်ိဴ းကုိ စိတ္ေစတနာအျပည့္နဲ႔ ကူညီေစာင့္ေ႐ွာက္ၿပီး ျပဳစုကုသပ်ိဴ းေထာင္ေပးမည္ဆုိသည့္ စိတ္ထားျမင့္ျမတ္သူတုိ႔သာ လုပ္ကုိင္ႏုိင္မည့္ အလုပ္တုိ႔ကုိ တဲြလက္ညီစြာျဖင့္ မိခင္ႀကီး၏ ေကာင္းျမတ္ေသာအေမြကုိ ဆက္လက္ထိန္းသိမ္းေသာ သမီးေကာင္းတစ္ဦး၏ အျပဳအမူပင္ မဟုတ္ပါလား ခင္ဗ်ာ။

ကုိးကားၿပီးေရးေသာ စာအုပ္မ်ားမွာ -
Aung San Su Kyi - A Biography (Jesper Bengtsson)
မုိဃ္းလင္း (ဖုိးေလး) မိခင္ႀကီး၏ သူနာျပဳ စိတ္ဓာတ္အျပည့္႐ွိေသာ သမီးေအာင္ဆန္းစုၾကည္
Credit : Aung Kyaw Moe

Read More